Restauratie zestiende-eeuwse schilderingen tongewelf Grote Kerk Naarden van start

In september zijn in de Grote Kerk Naarden de grootschalige restauratiewerkzaamheden aan de zestiende-eeuwse schilderingen op het houten tongewelf van de kerk begonnen. De schilderingen zijn in zeer slechte staat en worden de komende twee jaar onder handen genomen. Vanaf 5 oktober krijgen ook bezoekers de unieke kans om de schilderingen van dichtbij te bekijken. BPD Cultuurfonds heeft de restauratie ondersteund.
  • Publicatiedatum: 30 september 2024
Een beschilderd paneel van het tongewelf van Grote Kerk Naarden waarop het verhaal van Jona en de walvis wordt afgebeeld.
Een paneel waarop het verhaal van Jona en de walvis wordt afgebeeld. Foto: Grote Kerk Naarden
‘Sixtijnse Kapel van het Noorden’

De schilderingen op het tongewelf stammen uit de periode tussen 1509 en 1518. Het geheel behelst 22 panelen die rijk beschilderd zijn met scènes uit het lijdensverhaal van Jezus Christus en uit het Oude Testament. Daaromheen zijn decoraties aangebracht van bloemen, beschermheiligen, familiewapens en symbolen van gildes die hebben meebetaald. De schilderingen zijn uniek in Noord-Europa, wat de reden is dat de Grote Kerk Naarden ook wel ‘de Sixtijnse Kapel van het Noorden’ wordt genoemd.

De schilderingen beslaan in totaal een oppervlak van 700 vierkante meter. Tegenwoordig valt het gekleurde plafond op tegenover het witte kerkinterieur. Vroeger was echter niet alleen het plafond, maar de hele kerk rijk gedecoreerd. Samen met altaren, muurschilderingen en relieken vormden de gewelfschilderingen een christelijk, symbolisch beeldverhaal.

Hoofdrestauratoren Roos Keppler en Hinke Sigmond. Foto: Maarten van Haaff
Hoofdrestauratoren Roos Keppler en Hinke Sigmond. Foto: Maarten van Haaff
Hemelbestormers

Het voortbestaan van het kunstwerk wordt echter bedreigd. De verf laat los en er zijn beschadigingen die moeten worden hersteld. In de zomer van 2024 is er een vloer onder het gewelf gelegd en een steigertrap gebouwd. Vanaf september 2024 zal een team van ongeveer acht restauratoren onder leiding van Roos Keppler en Hinke Sigmond zich over de opdracht buigen. Tijdens de restauratie wordt er bovendien onderzoek gedaan door de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht.

De Grote Kerk Naarden grijpt de restauratie aan om mensen onder de noemer ‘Hemelbestormers’ een exclusief bezoek aan het tongewelf te bieden. Via een trap ‘bestormt’ men de geschilderde hemel van de Grote Kerk Naarden. De steiger is voor een beperkt aantal mensen per uur onder begeleiding te betreden. Bezoekers kunnen zo niet alleen de schilderingen, maar ook de restauratie van dichtbij meemaken.

‘Hemelbestormers: de Restauratie’ is vanaf 5 oktober te bezoeken. Er is een beperkt aantal tijdsloten beschikbaar. Deze zijn te reserveren via de website van Grote Kerk Naarden.